Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, şehirlerdeki güvenlik ve çevresel riskleri minimuma indirmek amacıyla kentsel dönüşüm ve yıkım süreçlerini yakından ilgilendiren kritik bir adım attı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle birlikte, yüksek binaların yıkımına ilişkin teknik ve idari esaslar baştan sona yeniden tanımlandı.

Yüksek Yapı Tanımı Değişti: Hangi Binalar Kapsamda?

Yapılan değişiklikle birlikte mevzuata ilk kez "Yüksek Yapıların Yıkımına İlişkin Özel Kurallar" başlığı eklendi. Yeni standartlara göre:

• Bina yüksekliği 21,50 metreyi veya yapı yüksekliği 30,50 metreyi geçen binalar resmen "yüksek yapı" statüsüne alındı.

• Bu tür yapılarda uygulanacak yıkım teknikleri, kullanılacak iş makinelerinin çalışma aşamaları ve görev alacak uzman personelin nitelikleri detaylı şartlara bağlandı.

Fenni Mesul Sınırı 18,50 Metreye İndirildi

Saha denetimlerini ve güvenliği artırmak adına fenni mesuliyet sınırında da önemli bir esnetmeye gidildi. Daha önce 21,50 metre olan fenni mesul görevlendirme zorunluluğu 18,50 metreye düşürüldü.

Ayrıca çevresel risk taşıyan veya yoğun yerleşim alanlarında bulunan 18,50 metrenin altındaki binalar için de ilgili idareler gerekli görmesi halinde fenni mesul görevlendirilmesini zorunlu kılabilecek. Yıkım ruhsatlarında yaşanabilecek olası aksaklıklar ve mücbir sebepler göz önüne alınarak, ruhsat sürelerinin 3 aya kadar uzatılmasına olanak sağlandı.

Patlayıcı ile Yıkımda "Simülasyon ve Modelleme" Şartı

Özellikle kontrolsüz çökme risklerinin önüne geçilmesi hedeflenen patlayıcılı yıkımlarda kurallar oldukça sertleştirildi. Artık patlayıcı kullanılacak projelerde:

• Yapının yıkılma davranışı ile çevre yapılara ve altyapıya etkileri önceden teknik hesap ve simülasyon modelleriyle raporlanacak.

• Yıkımın yönü ve çökme senaryoları belgelenip onaylatılmadan yıkım ruhsatı düzenlenmeyecek.

• Patlatma anı meteorolojik şartlar dikkate alınarak yürütülecek, süreç anlık ölçüm sistemleri ve kamera kayıtlarıyla belgelenecek.

Yıkım Sahalarına Perdeleme ve Koruma Fanı Zorunluluğu

Çevre sakinlerinin ve çalışanların can güvenliğini korumak amacıyla şantiye sahalarındaki fiziki tedbirler artırıldı. Yıkım esnasında toz, moloz ve parça düşmesini engellemek için perdeleme sistemleri, örtülü geçit yolları ve koruma fanları kurulumu zorunlu hale getirildi.

Sektörün ve uygulayıcıların yeni standartlara sorunsuz uyum sağlayabilmesi amacıyla yönetmelik kapsamında 1 yıllık geçiş süresi tanındı.