Çölyak hastalarının 'Gluten Sınavı'
Buğday, arpa, yulaf ve çavdarda bulunan 'gluten adlı proteine karşı alerji ile gelişen çölyak hastalığı, milyonlarca kişinin hayatını etkiliyor.
Tabağa veya kaşığa bulaşan en küçük gluteni bile temizlen çölyak hastaları, gittikleri yerde çoğu kez aç kalıyorlar...
Çölyak hastalığı çok küçük ve parmak şekline benzeyen villus olarak adlandırılan ince bağırsaktaki emilimi sağlayan yapıları kaybetmek anlamına geliyor. Yani kişi ne kadar yemek yerse yesin beslenemiyor. Çocuklukta ve gençlikte pek çok kalıcı sağlık sorunu ile uğraşıyorlar. Hacettepe Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hamit Köksel, son yıllarda alerjik rahatsızlıkların dünya genelinde giderek arttığının tespit edildiğini söyledi. Bu nedenle özellikle Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin alerjenlere karşı çalışmalarını genişlettiğini ifade eden Prof. Dr. Köksel, bu çalışmalarda öne çıkan konuların başında, alerjen bulaşıların yarattığı sorunların geldiğini anlattı.
Ne bir restoran ne de fabrika var
Çölyak Derneği Başkanı Şebnem Ercebeci alerjen bulaşılar konusunda en büyük mağduriyeti çölyak hastalarının yaşadığını belirterek, "Türkiye'de her 100 kişiden l'inin çölyak hastası olduğu biliniyor. Sayı bu kadar fazla ancak çölyak hastalan için ne özel bir restoran ne de bir fabrika var. Hastalar dışarıda yiyemiyor çünkü büyük sıkıntılar yaşıyor. Bir lokantada et, döner, köfte ya da salata yiyemiyoruz. Döner kesildiğinde kenarındaki pideden, köfte yapılırken içine konulan ürünlerden bulaşan glüten yemeğimizi adeta zehirliyor" dedi.
En küçük parça bile hayat karartıyor
Tabağa veya kaşığa bulaşan en küçük glütenin bile hayatlarını daha zorlaştırabildiğini dile getiren Ercebeci, "Bunu kimse bilmiyor. Salatanın suyuna ekmeğini bandıran bir baba, çocuğuna ne ölçüde zarar verdiğini kestiremiyor. Makarna karıştırılırken kullanılan bir kaşıkla çölyak hastası için hazırlandığı sanılan yemek yada mutfaktaki un tozlan, bizler için her zaman büyük risk. Kenarlan yapışkanlı mektup zarflannda, karton bardaklarda da glüten var" dedi.
Ömür boyu tedavi
Küçük çocuklarda kusma, ishal, karın şişliği, iştahsızlık, kilo alamama ve boy uzamasında yavaşlama gibi tipik belirtilerle ortaya çıkabileceği gibi, daha ileri yaşlarda sadece kansızlık, boy kısalığı, kemik zayıflığı ve nedeni bilinemeyen karaciğer hastalığı gibi çok değişik belirtilerle de kendini gösterebiliyor. Tek tedavi yöntemi olarak ömür boyu gluten içeren gıdalardan uzak durmak gösteriliyor.
Fındık alerjisi öldürüyordu
Fındık, yer fıstığı, kabuklu deniz ürünleri ve glüten içerikli birçok ürünün en küçük kalıntısının bile bu gıdalara hassasiyet gösteren hastaları olumsuz etkileyebildiğini belirten Köksel, şunları söyledi:
"Yurtdışında yalanan bir olay, alerjen bulaştların yol açabileceği sorunu gözler önüne seriyor. Fındığa alerjisi olan genç bir kız, erkek arkadaşını öpünce çok ciddi rahatsızlandı.
Fındık yiyen erkek arkadaşından geçen küçük bir glüten üzücü sonuçlara yol açabilirdi. Bu yüzden alerjenler konusunda eğitimler giderek artıyor. Biz de bölüm olarak son dönemlerde alerjenler konusundaki eğitimlerimizi artırdık. Gıda sanayisinin alerjenler hakkında bilgilenmesi ve özellikle bulaşılar konusunda önlemler alması gerekiyor. Türkiye'de artık, gıda üretiminde alerjen bulaşılarının ciddiyetle ele alınmasının zamanı geldi."
Çölyak hastalığı çok küçük ve parmak şekline benzeyen villus olarak adlandırılan ince bağırsaktaki emilimi sağlayan yapıları kaybetmek anlamına geliyor. Yani kişi ne kadar yemek yerse yesin beslenemiyor. Çocuklukta ve gençlikte pek çok kalıcı sağlık sorunu ile uğraşıyorlar. Hacettepe Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hamit Köksel, son yıllarda alerjik rahatsızlıkların dünya genelinde giderek arttığının tespit edildiğini söyledi. Bu nedenle özellikle Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin alerjenlere karşı çalışmalarını genişlettiğini ifade eden Prof. Dr. Köksel, bu çalışmalarda öne çıkan konuların başında, alerjen bulaşıların yarattığı sorunların geldiğini anlattı.
Ne bir restoran ne de fabrika var
Çölyak Derneği Başkanı Şebnem Ercebeci alerjen bulaşılar konusunda en büyük mağduriyeti çölyak hastalarının yaşadığını belirterek, "Türkiye'de her 100 kişiden l'inin çölyak hastası olduğu biliniyor. Sayı bu kadar fazla ancak çölyak hastalan için ne özel bir restoran ne de bir fabrika var. Hastalar dışarıda yiyemiyor çünkü büyük sıkıntılar yaşıyor. Bir lokantada et, döner, köfte ya da salata yiyemiyoruz. Döner kesildiğinde kenarındaki pideden, köfte yapılırken içine konulan ürünlerden bulaşan glüten yemeğimizi adeta zehirliyor" dedi.
En küçük parça bile hayat karartıyor
Tabağa veya kaşığa bulaşan en küçük glütenin bile hayatlarını daha zorlaştırabildiğini dile getiren Ercebeci, "Bunu kimse bilmiyor. Salatanın suyuna ekmeğini bandıran bir baba, çocuğuna ne ölçüde zarar verdiğini kestiremiyor. Makarna karıştırılırken kullanılan bir kaşıkla çölyak hastası için hazırlandığı sanılan yemek yada mutfaktaki un tozlan, bizler için her zaman büyük risk. Kenarlan yapışkanlı mektup zarflannda, karton bardaklarda da glüten var" dedi.
Ömür boyu tedavi
Küçük çocuklarda kusma, ishal, karın şişliği, iştahsızlık, kilo alamama ve boy uzamasında yavaşlama gibi tipik belirtilerle ortaya çıkabileceği gibi, daha ileri yaşlarda sadece kansızlık, boy kısalığı, kemik zayıflığı ve nedeni bilinemeyen karaciğer hastalığı gibi çok değişik belirtilerle de kendini gösterebiliyor. Tek tedavi yöntemi olarak ömür boyu gluten içeren gıdalardan uzak durmak gösteriliyor.
Fındık alerjisi öldürüyordu
Fındık, yer fıstığı, kabuklu deniz ürünleri ve glüten içerikli birçok ürünün en küçük kalıntısının bile bu gıdalara hassasiyet gösteren hastaları olumsuz etkileyebildiğini belirten Köksel, şunları söyledi:
"Yurtdışında yalanan bir olay, alerjen bulaştların yol açabileceği sorunu gözler önüne seriyor. Fındığa alerjisi olan genç bir kız, erkek arkadaşını öpünce çok ciddi rahatsızlandı.
Fındık yiyen erkek arkadaşından geçen küçük bir glüten üzücü sonuçlara yol açabilirdi. Bu yüzden alerjenler konusunda eğitimler giderek artıyor. Biz de bölüm olarak son dönemlerde alerjenler konusundaki eğitimlerimizi artırdık. Gıda sanayisinin alerjenler hakkında bilgilenmesi ve özellikle bulaşılar konusunda önlemler alması gerekiyor. Türkiye'de artık, gıda üretiminde alerjen bulaşılarının ciddiyetle ele alınmasının zamanı geldi."
