Engellilerin kamu hizmetlerine erişimlerini kolaylaştırmayı amaçlayan 1997-572 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin amacına ulaşamaması nedeniyle çıkarılan 2005-5378 Sayılı Özürlüler Kanunu’nun uygulanması için idarelere tanınan süre yaklaşık 7 ay sonra doluyor. Kamu binaları, kamuya açık alanlar ve toplu taşıma araçlarının özürlülerin kullanımına uygun duruma getirilmesi için hazırlanan kanuna göre, 7 Temmuz 2012’den sonra vatandaşlar ilgili düzenlemeleri hayata geçirmeyen kamu kuruluşları ve belediyeler aleyhine dava açabilecek. Kanun özürlüleri, ailelerini, özürlülere yönelik hizmet veren kurum ve kuruluşlar ile diğer ilgilileri kapsıyor. Yani en geniş anlamıyla kanun, engellilerin kamu kurum ve kuruluşlarında hizmetlere erişiminin kolaylaştırılmasını amaçlıyor.

1997 YILINDA ÇIKARILAN KHK AMACINA ULAŞMADI

Kanunun içeriği ve amacı bu şekilde olsa da hâlâ eksiklikler tamamlanmış değil. 2012 yılının Temmuz ayında yerel yönetimler dâhil tüm resmi kuruluşlarda eksikliklerin tamamlanmaması durumunda, başta Kamu Yararına Görmeyenleri Koruma Derneği olmak üzere birçok engelli derneği hukuki bir mücadeleye girmeye hazırlanıyor. Konu ile ilgili olarak gazetemize bilgi veren Kamu Yararına Görmeyenleri Koruma Derneği Konya Şube Başkanı Veli Özağan, 30 Mayıs 1997’de yürürlülüğe giren 572 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname(KHK)’ye rağmen pek çok alanda icraatın görülmediğini belirterek, eksikliklerin tamamlanması noktasında kamu kurumlarına çağrıda bulundu.

15 YILDIR HAKLARININ VERİLMESİNİ BEKLİYORLAR

1997 yılında yürürlüğe giren KHK’nın birinci maddesinde ‘Fiziksel çevrenin özürlüler için ulaşılabilir ve yaşanabilir kılınması için, imar planları ile kentsel, sosyal, teknik altyapı alanlarında ve yapılarda, Türk Standartları Enstitüsünün ilgili standardına uyulması zorunludur’ ibaresi yer alıyor. Fakat engellilere göre, 2005 yılına kadar hiçbir iyileştirme görülmedi ve aynı yıl içerisinde 5378 Sayılı Özürlüler Kanunu yürürlülüğe girdi. Hayal kırıklıklarının bir an önce giderilmesini isteyen Özağan, “8 yıl boyunca haklarını alamayan engellilerimiz, 2005 yılında çıkarılan bu kanunla birlikte büyük bir heyecana kapılmıştır. Kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan 7 yıllık süre zarfında, engellilerimizin resmi işlerini halletmelerine olanak sağlanmasının beklenen düzeyde olmaması ise maalesef yine engellilerimizi hayal kırıklığına uğratmıştır. Bizler haklarımızı daha etkin kullanmak istiyoruz. Kamu yöneticileri üzerine düşen görevi yerine getirmelidir” dedi.

 ÖZAĞAN: HUKUKİ MÜCADELEYE ZEMİN HAZIRLIYORLAR

Ortak kullanıma açık olan kamu dairelerindeki engelli asansörleri, engelli tuvaletleri, sesli uyarıcılı otobüs durakları, düşük kaldırımlar ve buna benzer yükümlülükleri kamu dairelerinin derhal yerine getirmesi gerektiğini ifade eden Özağan, “Bazı kamu kurumlarında bu hizmetlerin bir kısmı veriliyor, fakat eksiklikleri olanlar var. Özürlüler Yasası kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarına ait resmi yapılarda, mevcut tüm yol, kaldırım ve yaya geçitlerinde, açık ve yeşil alanlar, spor alanları, benzeri sosyal ve kültürel alt yapı alanlarında ve kamuya açık her türlü hizmet binasında özürlülerin tam erişimini sağlayıcı düzenlemelerin yapılması hayati öneme haizdir. Her ne kadar sivil toplum kuruluşları bu sürenin daha erkene çekilmesi için mücadelelerini devam ettirmek istese de, engelliler bireysel olarak da bu haklarının yerel yönetimler tarafından uygulamaya geçirilmesinin takipçisi olmuştur. Gelinen noktada hala eksikliklerin çözümüne yönelik adımların atılmaması ise 7 Temmuz 2012 tarihinde hukuki mücadelemize zemin hazırlamaktadır” diye konuştu.

TEŞEKKÜR VE İKAZ

Bazı kamu kurumlarının özellikle de belediyelerin engellilerin hayatını kolaylaştıran çalışmalarına teşekkür eden Özağan, başta yürüyüş yolları olmak üzere düşük kaldırımların engellileri çok sevindirdiğini ifade etti. İzli yolların ve sesli otobüs duraklarının acilen artırılması gerektiğini vurgulayan Özağan, engellilerin de bu ülkenin bireyleri olduğunun unutulmaması gerektiğine işaret etti. Öte yandan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, kamu kurumları ve belediyelerde atılması gereken adımların koordinasyonunu yürütüyor. Genel müdürlüğün web sitesinde “engelleri kaldırmak için kalan süre” başlığı altında, 7 Temmuz 2012 gününe doğru kalan zamanı geriye doğru işleten elektronik saat işlemeye devam ediyor.

TANRIVERDİ DE UYARDI

Yerel Yönetimlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Tanrıverdi de, AK Partili tüm büyükşehir, il ve ilçe belediyelerine genelge göndererek 5378 sayılı Kanun’un ilgili geçici 2’inci maddesini anımsattı. AK Partili 10’u büyükşehir, 35’i il, 492’si ilçe ve 1092’si belde olmak üzere toplam bin 628 belde belediyesini uyaran AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Tanrıverdi genelgede şu ifadelere yer verdi: Yürürlüğe konulmuş bulunan 5378 sayılı Kanun’un Geçici 2’nci maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarına ait mevcut resmi yapıların, mevcut tüm yol, kaldırım, yaya geçidi, açık ve yeşil alanlar, spor alanları ve benzeri sosyal ve kültürel altyapı alanları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılmış ve umuma açık hizmet veren her türlü yapıların özürlülerin erişilebilirliğine uygun duruma getirileceği, Geçici 3’üncü maddesinde de, büyükşehir belediyeleri ve belediyelerin, şehir içinde kendilerince sunulan veya denetimlerinde gerçekleştirilen toplu taşıma hizmetlerinin özürlülerin kullanımına uygunluğunu sağlayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu uygulamaların gerçekleştirilmesi için tanınan 7 yıllık süre 07/07/2012 tarihinde sona erecektir. Yukarıda belirtilen hizmetleri henüz gerçekleştirmeyen yerel yönetimlerimizin bu konuyu dikkate almaları gerekmektedir. M. Emin Yumuşak-Memleket