Akdeniz'de Tarihi Çevre Seferberliği Başladı
Akdeniz’in en büyük çevre seferberliği Fethiye’de başladı. Sıfır Atık Mavi vizyonuyla 16,2 milyon metreküp dip çamuru temizlenirken, Mapa-Şamandıra sistemiyle çapa atma dönemi sona eriyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Akdeniz’in geleceğini doğrudan ilgilendiren dev ekolojik hamleyi sosyal medya üzerinden kamuoyuna duyurdu. Emine Erdoğan’ın öncülüğünde yürütülen Sıfır Atık Mavi Projesi kapsamında, Fethiye Körfezi ve Göcek koylarında hem dip çamuru temizliği hem de deniz ekosistemini koruyacak Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemleri Projesi devreye alınıyor. Bakan Kurum mesajında, "Denizlerimizin mavisi gelecek nesillere ulaşsın diye Akdeniz'in en büyük çevre koruma seferberliğini başlatıyoruz" ifadelerini kullandı.
Deniz Çayırları Güvence Altına Alınıyor
Dünyadaki oksijenin yüzde 70'ini üreten ve "denizlerin ormanları" olarak bilinen deniz çayırlarını korumak amacıyla 2024 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından önemli adımlar atıldı. Pilot bölge ilan edilen Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’ndeki Göcek-Dalaman Koyları’nda gelişigüzel çapa atmaya son veriliyor.
TÜÇA’nın iştiraki olan Deniz Rehabilitasyonu İş Birliği ve Atık Yönetimi Anonim Şirketi (DERİA) aracılığıyla ilk etapta 17 koyda 896 deniz mapası ve 876 tonoz kullanılarak 856 tekneye hizmet verecek altyapı tamamlandı.
Mobil Uygulama ve Rezervasyon Standardı
Koylarda deniz trafiğini ve konaklama sürelerini disipline etmek adına DERİA Mobil Uygulaması hizmete girdi. Akıllı telefon ve tabletlere indirilen uygulama sayesinde tekne sahipleri dijital rezervasyon yaparak deniz tabanına sabitlenmiş tonoz ve mapalara güvenle bağlanabiliyor.
Yeni sistemle koylarda kontrolsüz konaklamaların önüne geçilerek adil kullanım kuralı getirildi:
Bir koyda en fazla 3 gün kalabilme şartı,
Fethiye ve Dalaman koylarında toplam maksimum 11 gün konaklama sınırı uygulunacak.
Ayrıca DERİA atık alım gemisi ile teknelerden atık toplama hizmeti verilirken, TÜÇA91 deniz süpürgesi de günlük temizlik devriyelerine başladı. Sahada aktif olarak 14 palamar botu, 4 deniz denetim botu, 1 hizmet botu, 1 atık alım gemisi ve 1 deniz süpürgesi görev yürütüyor.
16,2 Milyon Metreküp Dip Çamuru Çıkarılacak
Projenin en kritik ayaklarından birini ise Fethiye Körfezi’ndeki dip çamuru temizliği oluşturuyor. Körfezde ortalama 2.7 metre yüksekliğe ulaşan ve yaklaşık 600 hektarlık alanı kaplayan 16 milyon 268 bin 925 metreküp dip çamuru, TÜÇA’ya ait 2 adet dip tarama gemisiyle çıkarılacak.
Çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte Fethiye Körfezi’nde ortalama 3.4 metrelik deniz derinliği sağlanarak ekosistemin doğal yapısına kavuşturulması hedefleniyor.
Denizcilerden Projeye Tam Destek
Projeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, çapa atmanın tamamen yasaklanmasıyla ekolojik sistemin yeniden canlanacağını belirtirken; denizciler de uygulamadan oldukça memnun. 20 yıllık tekne kaptanı Murat Karataş, "Deniz eriştesi dediğimiz alt ekosistemi korumak için muazzam bir adım. DERİA sistemi tekne yoğunluğunu azalttı, koylarda otel gibi kalma ve denizi kirletme devri bitti" sözleriyle memnuniyetini dile getirdi.

Kaynak: