Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın yürüttüğü uluslararası diplomasi, bilimsel araştırmalar ve hukuki mücadeleler sonucunda Amerika Birleşik Devletleri'nden Türkiye'ye iadesi sağlanan 100 kültür varlığı, İstanbul Arkeoloji Müzelerinde düzenlenen basın toplantısıyla tanıtıldı. Manhattan Bölge Savcı Yardımcısı Matthew Bogdanos'un da katıldığı programda Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, eserlerin ait oldukları topraklara dönüş süreçlerini paylaşarak farklı koleksiyonlara dağılmış bronz heykelleri bir araya getiren "Kaçış Yok: Boubon" sergisinin açılışını gerçekleşti.

70 Yıllık Hasret Sona Erdi: Horoztepe Eserleri Evinde

İadesi sağlanan 100 kültür varlığı arasında Tokat'ın Erbaa ilçesindeki Horoztepe kökenli 40 eser öne çıkıyor. MÖ 2300 ile 2000 yıllarına tarihlenen ve Erken Tunç Çağı Anadolu'sunun gelişmiş metal işçiliğini yansıtan törensel müzik aletleri, silahlar ve metal kaplar yaklaşık 70 yıl sonra Türkiye'ye geri kazandırıldı. İade sürecinde, Prof. Dr. Tahsin Özgüç'ün bilimsel çalışmaları ve Horoztepe'deki 1953 tarihli kaçak kazı kayıtları belirleyici delil oldu.

Türkiye'ye kazandırılan bir diğer önemli grubu ise Burdur'un Düver Köyü kökenli MÖ 6. yüzyıla ait 44 pişmiş toprak mimari levha oluşturdu. J. Paul Getty Müzesindeki parçaların da alınmasıyla tamamlanan süreç sonunda eserlerin, İstanbul Arkeoloji Müzelerindeki diğer parçalarla birleştirileceği bildirildi. Öte yandan Aphrodisias Antik Kenti'ne ait bir portrenin iadesinde ise 1976 yılında tutulan bir olay yeri tutanağındaki savcılık ifadesi hukuki dayanak sağladı.

Parçalanan Boubon Heykelleri Yıllar Sonra Bir Arada

Program kapsamında açılışı yapılan "Kaçış Yok: Boubon" sergisi, Burdur'un Gölhisar ilçesindeki Boubon Antik Kenti'nden 1960'lı yıllarda kaçak kazılarla parçalanarak yurt dışına çıkarılan bronz heykellerin hikayesini gözler önüne seriyor. Roma imparatorlarına ait Lucius Verus, Septimius Severus, Caracalla ve Marcus Aurelius heykellerinin farklı ülkelere dağılmış baş, gövde ve uzuvları yıllar sonra aynı sergide buluştu. Eserlerin aidsiyeti, Prof. Dr. Jale İnan'ın bilimsel altyapısı, görgü tanıklıkları ve toprak-kurşun izotop analizleriyle kesinleştirildi.

Bakan Ersoy, Manhattan Bölge Savcılığı, HSI, Dışişleri Bakanlığı ve Türk Hava Yolları başta olmak üzere emeği geçen tüm kurumlara teşekkür ederek, amaçlarının eserleri sadece bir vitrinden alıp başka bir vitrine koymak değil, ait oldukları kültürel bütünlük içinde değerlendirmek olduğunu ifade etti.