Türkiye'de yaklaşan seçim dönemleriyle birlikte sosyal güvenlik alanındaki beklentiler yeniden gündemin üst sıralarına tırmanıyor. Dünya Gazetesi Yazarı Özgür Erdursun "Seçimin ayak sesleri" başlığıyla son gelişmeleri ele alıyor. Erdursun yazısında önemli dayanakları bulunuyor. Yıllardır çözüm bekleyen bu başlıklar, milyonlarca vatandaşın gözünü Meclis'ten gelecek haberlere çevirmesine neden oldu.

İşte önümüzdeki süreçte kamuoyunda en çok konuşulması beklenen 8 temel sosyal güvenlik başlığı:

Emekli Aylıkları ve İntibak Düzenlemesi

Sosyal güvenliğin en geniş kesimini ilgilendiren konuların başında emekli aylıkları geliyor. Enflasyon oranında yapılan altı aylık zamlara rağmen, satın alma gücündeki düşüş ve prim-aylık dengesizliği dikkat çekiyor. Yüksek prim ödeyen ile düşük prim ödeyen arasındaki makasın kapanması adalet tartışmalarına yol açarken, pastanın adil dağıtımı için intibak yasası talepleri öne çıkıyor.

9 Eylül 1999 Sonrası İçin Kademeli Emeklilik

EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar için yaş şartı kalkmıştı. Ancak bir gün farkla kapsama giremeyen 9 Eylül 1999 - 30 Nisan 2008 arası sigortalılar, yaş şartının tamamen kaldırılmasını değil, sigorta başlangıç tarihine göre kademeli bir yaş sınırı getirilmesini talep ediyor.

Bağ-Kur'da 7.200 Gün ve Tescil Mağduriyeti

Bağ-Kur tarafında iki büyük beklenti bulunuyor:

• 7.200 Prim Günü: Küçük esnafın emeklilik için gereken prim gün sayısının 9.000'den 7.200'e indirilerek SSK ile eşitlenmesi.

• Tescil Sorunu: Geçmişte vergi ve oda kaydı olduğu halde Bağ-Kur tescili yapılmamış esnafın, ihya ve borçlanma imkanıyla geriye dönük hizmet kazanması.

Stajyer ve Çıraklar İçin Borçlanma Hakkı

Meslek lisesi, çıraklık veya okul stajı döneminde adlarına sigorta kartı verilen ancak uzun vadeli emeklilik primi yatırılmayan vatandaşlar, bu sürelerin emeklilik başlangıcı kabul edilmesini ve borçlanma hakkı tanınmasını istiyor.

Engelli Emekliliğindeki 15 Ocak 2025 Değişimi

15 Ocak 2025 tarihinden itibaren engelli çalışanların emeklilik başvurularında vergi indirimi belgesi yerine SGK Sağlık Kurulu'nun çalışma gücü kaybı tespiti esas alınmaya başlandı. Hastane raporu ile SGK değerlendirmesi arasındaki farklar nedeniyle mağduriyet yaşadığını belirten engelliler, sistemin yeniden düzenlenmesini bekliyor.

Memurlarda 3600 Ek Gösterge ve 2008 Ayrımı

Kamu çalışanlarında birinci dereceye gelen tüm personelin 3600 ek gösterge kapsamına alınması beklenirken, 2008 öncesi ve sonrası göreve başlayan memurlar arasındaki emekli aylığı hesaplama farklarının giderilmesi isteniyor.

Memurların Askerlik Borçlanması Sorunu

SSK ve Bağ-Kur'lular ilk sigortalılık tarihinden önce yaptıkları askerliği borçlanarak sigorta başlangıç tarihini geriye çekebilirken, memurlarda bu imkanın aynı şekilde uygulanmaması eşitlik tartışmalarına neden oluyor.

Esnaf ve İşverene Borç Yapılandırması

Vergi ve SGK borçlarında tecil ve taksitlendirme imkanları sunulsa da, esnaf ve işveren faizlerin silindiği ve Yİ-ÜFE esasına dayanan gerçek bir borç yapılandırma kanunu talep ediyor.