Pandemi döneminde çalışanlar için maaş artışının en hızlı yolu iş değiştirmek olarak görülüyordu. Ancak 2026 itibarıyla küresel iş gücü piyasasında dengeler değişti. İşe alımların yavaşlamasıyla birlikte işverenler, yeni çalışanlara eskisi kadar yüksek ücret teklif etmiyor.

Özel bordro şirketi ADP verilerine göre, Ocak ayında ABD’de iş değiştirenlerin yıllık maaş artışı %6,4 seviyesine geriledi. Aynı dönemde mevcut işinde kalan çalışanların maaş artışı ise %4,5 olarak kaydedildi.

İki grup arasındaki farkın yalnızca %1,9 olması, Kasım 2020’den bu yana görülen en dar makas olarak dikkat çekti.

Bazı sektörlerde tablo tersine döndü

Özellikle bilişim teknolojileri, eğlence ve konaklama sektörlerinde mevcut çalışanların maaş performansı, iş değiştirenlere kıyasla daha güçlü oldu. Bu durum, pandemi sonrası dönemde oluşan agresif ücret rekabetinin sona erdiğine işaret ediyor.

Uzmanlara göre şirketler artık “yüksek maaşla transfer” yerine, mevcut çalışanlarını elde tutmaya yönelik daha dengeli zam politikaları izliyor.

Nitelikli iş gücü hâlâ avantajlı

İş değiştirmenin hâlâ ciddi gelir artışı sağladığı alanlar ise sınırlı kaldı.

• İnşaat ve madencilik sektöründe iş değiştirenler yaklaşık %6 ek avantaj elde etti.

• Finans ve üretim alanlarında bu oran yaklaşık %3 seviyesinde gerçekleşti.

Buna karşılık hizmet, eğitim, sağlık ve ulaşım sektörlerinde iş değiştirmenin getirdiği maddi kazanç %1’ler seviyesine gerileyerek marjinal hale geldi.

Daha az çalışma ve yaşlanan nüfus etkisi

Ekonomistler, düşük işe alım ve düşük işten çıkarma eğiliminin artık iş gücü piyasasının temel senaryosu olduğunu belirtiyor. ABD’de ortalama haftalık çalışma süresi 33,6 saate geriledi.

Yarı zamanlı çalışanların oranı ise %45 seviyesine ulaştı. Uzmanlar, nüfusun yaşlanması ve ileri yaştaki çalışanların daha az saat çalışarak iş gücünde kalma eğiliminin, piyasadaki bu dönüşümü hızlandırdığını vurguluyor.

Pandemi dönemi kapanıyor

2020–2023 arasında çalışanlar için en güçlü pazarlık aracı olan “iş değiştirerek maaş artırma” stratejisi, 2026 itibarıyla eski etkisini kaybetmiş görünüyor. Küresel ekonomik yavaşlama, şirketlerin bütçe disiplinine dönmesi ve istihdam piyasasındaki dengelenme, ücret artışlarını daha sınırlı bir çerçeveye taşıdı.

Uzmanlara göre yeni dönemde çalışanların gelir artışında belirleyici faktör; uzmanlık, sektör tercihi ve şirket içi performans olacak.