• BIST 107.922
  • Altın 275,334
  • Dolar 5,8111
  • Euro 6,4454
  • Konya 5 °C
  • ABD'nin Afganistan'da yaşadığı hezimetin belgeleri ortaya çıktı
  • Türkiye-Libya anlaşmasının hukuki ve stratejik boyutları
  • Bakan Akar: Bizim bir an önce tanka ihtiyacımız var
  • ABD'nin Afganistan'da yaşadığı hezimetin belgeleri ortaya çıktı
  • Türkiye-Libya anlaşmasının hukuki ve stratejik boyutları
  • Bakan Akar: Bizim bir an önce tanka ihtiyacımız var

Ziya Gökalp, Şiir ve Milli Şuur

Mustafa Yiğit

 

“Şuur devrinde şiir susar, şiir devrinde şuur seyirci kalır. İçinde bulunduğumuz zaman, galiba, birinci devreye aittir: Şairler müzlerinden ayrı düşmüş, vezin ile kafiye şuurlu müteşâirler eline geçmiş…” Ziya Gökalp bu cümleleri 1918'de sarf eder...

Gökalp için şiir bir araçtır.

Hem ideolojisini anlatmada hem de  şifai Türk kültürünü halka ulaştırmadaki en önemli araçlardan biridir. Bunu daha çok da kaleme aldığı mensur şiirlerinde gerçekleştirir.   

Türk tarihinden, destanlarından esinlenerek yazdığı   pek çok masalı,  hikayeyi  bu yüzden  şiir şeklinde kaleme almıştır.

Gökalp’ın bu eserleri kaleme alırken  bütün amacı , Türk mitolojisinden, Türk halk edebiyatından ve Türk kültüründen aldığı konu , kişi ve motiflerle Türkçülük fikrini ve heyecanını yaymak ve muhkem kılmaktır.

 Bu nedenle O,  forklore kendi deyimiyle halkiyata çok önem vermiştir.

Mehmet Kaplan, “Ziya Gökalp ve Yeniden Doğma Temi” adlı makalesinde manzum ya da mensur Gökalp’ın bütün masallarında yeniden doğuşa dikkat çekmiştir. Burada Türk milletinin inkişafından bahsedilmektedir.

Gökalp  “Kızılelma” “Ülker ile Aydın” “Küçük Şehzade” “Alageyik” “Keloğlan”  “Tembel Ahmet”, “Kuğular”, “Nar Tanesi veya Düzme Keloğlan”,  “Keşiş Ne Gördün” “Pekmezci Anne” “Yılan Bey ile Peltan Bey”  “Kolsuz Hanım”da  tamamen Türk kültürün kadim kaynaklarından esinlenir.

 Çocuklar arasında milliyetçi duyguları yaygın hale getirmek için bu halk hikâyelerini şiirleştirir ve onları ilham kaynakları olarak kullanır.

Ayrıca millî bir destan yaratmak için Dede Korkut’un bazı hikâyelerini şiirselleştirir.

Arslan Basat şiirinde İranlı Zaloğlu Rüstemi yenen ve tahtından indiren  Türk kahraman motifiyle Türklük şuurunu ve inancını verir.

 Türkçülük, diriltici bir ideolojidir. Ve Türk siyasî ve sosyal hayatı Türkçülük sayesinde yepyeni bir boyut kazanmış, Türk toplumu yeni bir hayatın içine girmiştir.

Gökalp bu mesajı verirken aslî kaynak olarak gördüğü halk edebiyatından ve özellikle de masaldan yararlanmıştır

Masalla ideolojinin karıştığı bu metinlerin hemen hepsinde mevcut olan “ölme” ve “yeniden doğma” motiflerini Mehmet Kaplan “yazarın şuuraltıyla ilgili semboller”le izah eder.

Gökalp bu şiirlerde Türklüğün yeniden doğuşu kahramanlar ve olaylar örgüsünde ele alınır.

Gökalp kaleme aldığı bu şiirleri  klasik Türk masalları eşliğinde çocukların da anlayabileceği bir fikriyat çerçevesinde sunar.   

Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2008 Memleket | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0332 352 16 16 | Faks : 0332 352 11 66 | Haber Scripti: CM Bilişim