• BIST 106.646
  • Altın 141,780
  • Dolar 3,5310
  • Euro 4,1134
  • Konya 28 °C
  • Cumhurbaşkanı avukatı Gülen'in suçlarını sayarken kulaklarını kapattılar
  • FETÖ'nün Kodları: Hakan Çiçek
  • Çalışan anneye müjde!
  • Cumhurbaşkanı avukatı Gülen'in suçlarını sayarken kulaklarını kapattılar
  • FETÖ'nün Kodları: Hakan Çiçek
  • Çalışan anneye müjde!

Yörük hesabına göre kışın hesabı

A.Cenap Kendi

Toprak damlı kerpiç evler tarihe karıştı lakin, doğal şartlar asla değişmemiştir. Bu gün 6 Ocak 2015 günlerden Salı sabahı. Ülke genelinde olduğu gibi Konya’da da uyanan insanımız bembeyaz bir örtü ile karşılaşmıştır. Kudreti İlahi bir gecede bakın ne yaptı.  Dağ taş, yer gökbeyaz bir örtü ile bezendi. Gökyüzünden inen bu tanecikler kar şeklinde berekettir.

            Meteoroloji ilminin bilinmediği devirlerde “Yörük Hesabı” ile yapılan kış günlerinin bir tarifi vardır.  Güncelleştiği için hatırlatıyorum. Her yıl Aralık ayının 13’ncü günü giren karakış, on gün devam ederek 23 Aralıkta yerini halk arasında “Zemheri”  olarak tanımlanan zaman dilimine bırakır. Zemheri, kırk gün devam edecektir. Kışın en şiddetli günleri yaşanır. Kar kış don fırtına ortalığı kasıp kavurur.

            İşte şimdi o günlerdeyiz.  Bu gün itibariyle 23 Aralık’ta giren Zemheri’nin, bugün 6 Ocak itibariyle, onbeşindeyiz.  Gecelerin en uzun gündüzlerin en kısa günlerindeyiz Zemheri 40 gün devam edip 30 Ocak tarihinde çıkacaktır. Bu kırk güne “Erbain” denir. Arapça da kırk anlamına gelen bir terimdir.

             Tarihler 31 Ocağı gösterdiği gün “Hamsin”  girer. Hamsin 31 Mart’tan 21 Mart’a kadar 50 gün devam eder.  Şimdi bu elli gün içinde Yörük hesabına göre neler var onları açıklayalım.  31 Ocak - 10 Şubat arası dillerden düşmeyen  “ On İki Gün Arasıdır.”

İki gününü Zemheri’den 10 gününü de Hamsin’den alır.  Arkasından “Gücük”  girer, 10 gün devam eder.  Yörüğün hesabına göre 20 Şubat sabahı Birinci Cemre Havaya,  27 Şubat’ta İkinci Cemre Suya, Üçüncü Cemre 6 Mart günü toprağa düşer. Ve 13 Mart günü çıkar.  Yörükler arasında o gün için şu tekerleme dilden dile dolaşır.

Üç birader kevakıp zadeler

Biri havada gezer

Biri suda yüzer

Biri de haki paye yüz sürer

Tekerlemesi eski Yörük adetlerinden olduğu söylene gelmektedir. Haki Paye; toprağa münasip unvan anlamını taşımaktadır.  Bu günlerde güneş burç değiştirdiği için havada kar fırtına şeklinde değişiklik görülmektedir.  13 Mart “Nevruz”  günüdür. Yanılmayalım. “Sultan Nevruz” değildir.  Bu hesabı yapan Yörükler,  “Mart Dokuzu Sultan Nevruz” dan bahsederler.  Yani nelik netellik diyerek 13 Mart’a dokuz gün daha ilave etmişler, 21 Mart’ı esas almışlardır.   21 Mart, İslam âleminde  “Nevruz Bayramı”  olarak kullanılmaktadır.  Bu gün güneşin de “Hamel” burcuna girdiği gündür.  Baharın ilk günüdür.

 

UYARI: Çok uzun metinler, küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorumlar
M.Tanrıkul
07 Ocak 2015 Çarşamba 10:46
10:46
Bir de çiftci hesabı vardır. Kasım yüz sabanı düz, kasım yüzelli yaz belli..
78.161.220.121
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2008 Memleket | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0332 352 16 16 | Faks : 0332 352 11 66 | Haber Scripti: CM Bilişim