• BIST 83.067
  • Altın 146,530
  • Dolar 3,7912
  • Euro 4,0490
  • Konya -5 °C
  • Anayasa Değişiklik Teklifi Yasalaştı! İşte Yeni Kanunun Getirdikleri
  • Sadık müşteriye ayrıcalık geliyor
  • İçişleri'nden valiliklere kritik 'kargo' uyarısı!
  • Anayasa Değişiklik Teklifi Yasalaştı! İşte Yeni Kanunun Getirdikleri
  • Sadık müşteriye ayrıcalık geliyor
  • İçişleri'nden valiliklere kritik 'kargo' uyarısı!

Sosyal Güvenlik Köşesi

Naci Karaman

SORU: Emekliyim, 54 yaşındayım. Tüm sigorta kollarına tabi olarak çalışmaya başladım ve ayrıldım. Tekrar emekli aylığım nasıl bağlanır? Tekrar hesap edilir mi?  (Aydın YILDIRIMER)

CEVAP: Yaşlılık aylığı kesilenlerden, işten ayrılarak veya işyerini kapatarak yeniden yaşlılık aylığı bağlanması için yazılı istekte bulunanlara, yazılı istek tarihini takip eden ödeme döneminden itibaren yeniden yaşlılık aylığı bağlanır. Yeni aylık Kanunun 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendine göre hesaplanır.  Buna göre, yeni aylık, eski aylığın kesildiği tarihten sonra aylıklara yapılacak artışlar uygulanarak yeni aylık başlangıç tarihi itibarıyla bulunan tutarı ile emeklilik sonrası çalışmaya ait kısmi aylığın toplamından oluşur. Emeklilik sonrası çalışmaya ait kısmi aylık, talep tarihindeki emeklilik öncesi ve sonrası prim ödeme gün sayısı ve emeklilik sonrası çalışmaya ait prime esas kazançları üzerinden 29 uncu maddeye göre hesaplanan aylığın emeklilik sonrası prim ödeme gün sayısına orantılı bölümü   kadar tespit edilerek bağlanır

 

STAJ DÖNEMİNDE SİGORTALI ADINA ÖDENEN PRİMLER NE OLACAK

Staj süresince stajyer adına sadece kısa vadeli sigorta kollarına, yani iş kazası-meslek hastalığı ve analık sigortasına prim ödenir. Yaşlılık sigorta koluna prim ödenmediği için bu dönem emeklilikte dikkate alınmaz. Son günlerde staj girişinin emeklilik için sigorta girişi olarak sayılmasının kanunlaştığı yönünde medyada bazı haberler dolaşıyor. Hatta staj girişi olanlara okullarından belgelerini talep etmeleri gerektiği bile söyleniyor. Bu haberlere kaynaklık teşkil eden ise, bir yıl önce Meclis’e verilmiş ve reddedilmiş bir kanun teklifi. Yani maalesef dolaşan haberlerin aslı astarı yok. Staj süresince stajyer adına işveren, yalnızca kısa vadeli sigorta kollarına, yani iş kazası-meslek hastalığı ve analık sigortasına prim öder. Bu primin ödenme amacı, staj yapılan dönemde stajyerin iş kazası veya meslek hastalığına maruz kalması riskine karşılık bu sigorta kollarından sağlanan yardımlardan faydalanmasıdır.

HANGİ PRİMLER ÖDENMİŞ BU DÖNEMDE

Staj döneminin emeklilik konusunda dikkate alınmamasının nedeni, staj süresince stajyer adına malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına, yani uzun vadeli sigortalara prim ödenmemiş olmasıdır. Dolayısıyla stajda yaşlılık sigorta koluna prim ödenmediği için bu dönem emeklilikte dikkate alınmaz. Diğer yandan staj girişi malullük konusunda da sigorta girişi olarak değerlendirilmediği için prim ödeme gün sayısı ve özellikle 10 yıllık sigortalılık süresi konusunda hesaba dahil edilmez.

STAJ SONRASI BORÇLANABİLİR

STAJ girişi emeklilikte dikkate alınmıyor ancak kadın sigortalılar staj sonrası doğumlarını borçlanabilir. Böylece sigortalılık süresini geri çekmesi mümkün. Bu nedenle bazı kadın sigortalılar için staj girişi emeklilik tarihini öne çekebilir. Ancak bu durum bütün sigortalılar için geçerli değil.

MALİ DENGE TARAFI DA VAR

Staj girişi emeklilikte dikkate alınırsa yaklaşık 3,5 milyon kişinin emeklilik tarihinin değişmesi söz konusu olabilir. Burada sistemin mali dengesinin sarsılacağı ve sürdürülebilirliğinin kalmayacağı endişesi var. Bu nedenle staj mağdurlarına müjde çok kolay değil. Staj girişinin emeklilik konusunda dikkate alındığı algısını uyandıran bir husus da, staj yapan sigortalıların sigorta kartlarındaki numaranın staj yapılan yılla başlamasıdır. Dolayısıyla bu durumdaki kişiler staj girişinin emeklilik için dikkate alındığı algısını taşıyorlar. Stajer olarak çalışmaya başlanıldığı durumda  staj yapılan yılın numarası ile başlayan bir numarayı sigortalıya veriyor ve ilerleyen dönemde bu kişi ilk kez uzun vadeli sigorta kollarına prim ödenecek şekilde bir işe girdiğinde, sigortalılığı bu numaradan devam ediyor. Dolayısıyla bir kişiye iki farklı numara verilmemiş oluyor. Ancak bu numaranın staj yapılan yıl ile başlaması, staj döneminin emeklilikte dikkate alındığı anlamına gelmiyor.

Kendilerini ‘staj mağduru’ olarak ifade eden kişilerin talepleri, staja başladıkları tarihin emeklilik hesaplaması için de dikkate alınması. Bunun en önemli nedeni de, bu girişin emeklilik için gerekli koşulları geri çekecek olması. Yani daha erken yaşta emekli olmayı sağlaması. Bunun için bu dönemdeki uzun vadeli sigorta kolları primini de ödeyerek sigorta girişlerinin emeklilikte dikkate alınmasını talep ediyorlar. Ancak bugün itibarıyla bu talebin kabul görmeyeceğini ifade etmek gerekiyor.

 

Sosyal Güvenlik’le ilgili sorularınızı [email protected] adresine gönderebilirsiniz.

 

UYARI: Çok uzun metinler, küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2008 Memleket | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0332 352 16 16 | Faks : 0332 352 11 66 | Haber Scripti: CM Bilişim