• BIST 82.363
  • Altın 147,033
  • Dolar 3,7764
  • Euro 4,0385
  • Konya -2 °C
  • Himmet toplantısı 'havuz' himmet parası 'tereyağı'
  • 'Akaryakıt fiyatlarındaki hızlı artışın sebebi...'
  • Raid Salah serbest bırakıldı
  • Himmet toplantısı 'havuz' himmet parası 'tereyağı'
  • 'Akaryakıt fiyatlarındaki hızlı artışın sebebi...'
  • Raid Salah serbest bırakıldı

Müzakere Çerçeve Belgesi

Ufuk Karadavut
4 Ekim 2005 tarihinde Lüksemburg’da yapılan toplantıda AB, Türkiye ile yapacağı müzakerelerin kapsamını ve şartlarını belirledi. Buna göre önce bir tarama süreci başlayacak. Tarama sürecinden Türkiye başarılı bir şekilde çıkarsa müzakereler başlayacak. Müzakere Çerçeve Belgesinde neler var?. Bunların içeriği hakkında sizleri bilgilendirmek istiyorum. Müzakere belgesi genel olarak üç ana bölümden oluşuyor. İlk bölümde müzakerelerin kuralları, ikinci bölümde müzakerelerin özü ve son bölümde ise müzakerelerin işleyişi belirlenmiş.Bunlar tarama aşamasında yapılacak çalışmaları içeriyor. Tam üyelik müzakereleri için görüşmeler ise 34 ana başlıktan oluşuyor. Bunlar; 1) Malların serbest dolaşımı, 2) İş gücünün serbest dolaşımı, 3) Yerleşme hakkı ve hizmet sağlama özgürlüğü, 4) Sermaye’nin serbest dolaşımı, 5) Kamu ihaleleri, 6) Şirketler hukuku, 7) Fikri haklar hukuku, 8) Rekabet politikası, 9) Bilgi toplumu ve medya, 10) Tarım ve kırsal kesim kalkınması, 11) Gıda güvenliği, hayvan ve bitki sağlığı politikası, 12) Balıkçılık, 13) Ulaştırma politikası, 14) Enerji, 15) Vergilendirme, 16) Ekonomi ve para politikası, 17) İstatistikler, 18) Sosyal politika ve istihdam, 19) Şirketler ve sanayi politikası, 20) Avrupa üzerinden giden ulaştırma ağları, 21) Bölgesel politika, 22) Hukuki ve temel haklar, 23) Adalet, özgürlük ve temel haklar, 24) Bilim ve araştırma, 25) Eğitim ve kültür, 26) Çevre, 27) Tüketim ve sağlık koruması, 28) Gümrük birliği, 29) Dış ilişkiler, 30) Dış güvenlik ve savunma, 31) Mali konular, 32) Mali ve bütçe koşulları, 33) Kurumlar, 34) Diğer konular.Tarama sürecinde AB komisyonu’nun, Türkiye’nin belli alanlarda müzakerelerin başlatılması için ne derece hazırlıklı olduğunu sürekli kontrol edeceği ve komisyon’un gündeme gelmesi muhtemel olan sorunların emarelerini önceden elde etmek için tarama sürecinde bilgi toplayacağını ifade ediliyor. Türkiye’nin katılıma yönelik kaydettiği ilerlemeler hakkında komisyon tarafından düzenli olarak hazırlanan raporların ve özellikle tarama sırasında elde edilen bilgiler esas alınarak AB konseyinin bir başlığı geçici olarak kapatması ve uygun olduğu yerlerde açması, başlıkların açılması için gerekli olan ölçüleri günün şartlarına göre belirlemesi şartı yer almaktadır. Birlik aldığı karşılaştırma ölçütlerini Türkiye’ye bildirecektir. İlgili başlığa bağlı olarak özellikle işleyen bir Pazar ekonomisinin varlığına, mevzuatın tarama şartlarına uygunluğuna ve yeterli bir idari ve adli kapasitenin olup olmadığını ortaya koymak için müktesebatın temel unsurlarının uygulanmasında tatmin edici bir seyir izlendiğine ilişkin net ölçütler bulunacaktır. Bu ölçütler aynı zamanda ortaklık anlaşmasının altındaki taahhütlerin, özellikle de AB-Türkiye gümrük birliği ile ilgili olarak Rum kesimini Kıbrıs Cumhuriyeti olarak kabul etmesi ve limanlarını ve havaalanlarını açması gerektiği vurgulanmıştır. Bu gerçekleştiği taktirde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti resmen varlığını sona erdirecektir. Tarama sürecinde yapılacak müzakerelerin Türkiye’nin liyakatine göre yapılacağı ve hızının Türkiye’nin üyelik gereklerini karşılama yönünde kaydettiği ilerlemelere bağlı olacağının önemle altı çiziliyor. Tarama süreci sonunda müzakerelerin başlaması AB Anlaşması’nın 49. maddesini temel alarak ‘Müzakerelerin hedefi tam üyeliktir. Bu müzakerelerin ucu açık bir süreç olup, sonucu önceden garanti edilemez. Kopenhag kriterlerinin tam olarak değerlendirilmesi, AB’nin hazmetme kapasitesi de göz önünde bulundurularak, eğer Türkiye’nin tüm üyelik yükümlülüklerini tamamen üstlenecek konumda olmadığı ortaya konulursa, Türkiye’nin mümkün olan en güçlü bağ ile Avrupa yapılarına başlanması sağlanmalıdır.’ Bir anlamda Türkiye birliğe giremese de kurumlarını AB şartlarına uydurarak beklide kabul edilmeyen ‘İmtiyazlı Ortak’ olmasının önü açılmaktadır. Müzakerelerde AB konseyince belirlenen siyasi kriterler, özellikle de AB anlaşmasının 6(1)’de kabul edilen ve Temel Haklar Şartında ilan edilen kriterleri yeterli ölçüde karşılamasına dayanarak açılacaktır. AB, Türkiye’den reform sürecini sürdürmesini ve ilgili Avrupa içtihadı da dahil olmak üzere özgürlük, demokrasi, hukukun üstünlüğü, insan haklarına ve temel özgürlüklere saygı ilkeleriyle ilgili olarak daha fazla iyileşme sağlaması yönünde çabalamasını, özellikle işkence ve kötü muameleye karşı mücadelede sıfır tolerans gösterilmesini, ifade özgürlüğü, din özgürlüğü, kadın hakları, azınlık haklarının genişletilmesi konusunda geri dönülmez çalışmalar yapılmasını istemektedir. Bunların yapılmaması yada yetersiz kalması durumunda müzakerelerin başlamayacağı yada kesileceği belirtilmiştir.Müzakerelerin ilerlemesi içinde bazı şartlar var. Bunların bazıları şöyle; 1) Demokrasi’yi, hukukun üstünlüğünü, insan haklarını ve azınlıklara saygıyı ve özellikle de azınlıkların korunmasının teminat altına alınması, 2) İşleyen bir Pazar ekonomisinin varlığı ve birlik içindeki rekabetçi baskıyla ve Pazar güçleriyle başa çıkabilme kapasitesin belirlenmesi3) Siyasi, ekonomik ve parasal birliğin amaçlarına uygunluk ve müktesebatın etkin bir şekilde uygulanması ve yürütülmesi için gerekli idari kapasite dahil olmak üzere, üyeliğin getirdiği yüklenebilme yeteneğinin var olup olmadığının tespit edilmesi4) Türkiye’nin iyi komşuluk ilişkileri yönünde verdiği açık taahhüt ve henüz çözümlenmemiş olan tüm sınır ihtilaflarını, gerektiğinde Uluslararası Adalet Divanı’nın zorunlu yargılama yetkisi de dahil olmak üzere Birleşmiş Milletler şartlarına göre uygun bir şekilde çözüme kavuşturulması,5) Kapsamlı bir çözüm için uygun ortamın yaratılmasına katkıda bulunmaya yönelik adımlar atılması ve Kıbrıs Cumhuriyeti (Rum Kesimi) dahil tüm AB ülkeleriyle Türkiye Arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesinde ilerlemelerin kaydedilmesi,6) Birleşmiş Milletler nezdinde ve Birliğin belirlediği ilkeler doğrultusunda Türkiye’nin Kıbrıs konusunda kapsamlı bir çözümü kabul etmesi,7) Türkiye’nin gümrük birliği anlaşmasını düzenli aralıklarla revize ederek yeni üye olan ülkeleri de bu birliğe dahil etmesi,8) İleride Rum kesiminin NATO gibi uluslar arası kurumlara katılmasının Türkiye tarafından asla ‘Veto’ edilmeyeceğinin kabul edilmesi,9) Birliğin Türkiye ile yoğun bir siyasi diyaloga ve sivil toplum diyaloguna girerek Türkiye’deki halkların karşılıklı anlayışlarının artırılmasıTarama süreci hakkında alınan kararın genel olarak bir özetini vermeye çalıştım. Bu konularda yorum ve değerlendirme yapılacak oldukça çok madde ve konu var. Bunların değerlendirilmesi ülkenin gidişatı hakkında bizlere yön ve yol gösterecektir. Yapılan tüm iyileştirmelerin yada iyileştirme adı altındaki işlerin ülkemize ne kazandıracağı pek belli olamamakla nelerin kaybedileceği yaklaşık olarak bellidir. Bu konudaki değerlendirmelerimizi ileriki yazılarımızda yapacağız. Bütün Türk ve İslam aleminin Ramazanını kutlar hayırlara vesile olmasını Cenabı Allah’tan niyaz ederin.
UYARI: Çok uzun metinler, küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2008 Memleket | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0332 352 16 16 | Faks : 0332 352 11 66 | Haber Scripti: CM Bilişim