• BIST 81.618
  • Altın 145,694
  • Dolar 3,7670
  • Euro 3,9908
  • Konya 3 °C
  • Sürücülere kötü haber: Yüzde 30 zam geliyor
  • CHP'liler erken seçim ipine sarıldı
  • FETÖ’ye bağlılık ‘narkoz testi’nde
  • Sürücülere kötü haber: Yüzde 30 zam geliyor
  • CHP'liler erken seçim ipine sarıldı
  • FETÖ’ye bağlılık ‘narkoz testi’nde

Kırık cam teorisi

Ufuk Karadavut

“Kırık Cam Teorisi" ABD'li suç psikologu Philip Zimbardo'nun 1969'da yaptığı bir deneyden ilham alınarak geliştirilmiştir. Yapılan çalışmada Philip Zimbardo suç oranının yüksek olduğu bir bölgede oldukça eski bir model arabayı orta yere bırakır. Arabanın plakasını söker ve kaputlarının bir kısmının da aralarının açık olmasına dikkat eder. Çalışmanın yapıldığı şehirdeki araba birkaç gün gibi çok kısa zamanda harabeye dönmüş ve sökülmedik yeri bırakılmamıştır. Başka bir denemede ise yüksek yaşam standardına sahip olan bir bölgeye araba bırakılıyor. Oradaki insanların arabaya hiç dokunmadıkları görülüyor. Philip Zimbardo ve öğrencileri arabanın yanına giderek dokunulmayan arabanın küçük camını kırıyorlar. Bunu görenler hemen koşarak arabayı tanınmaz hale getiriyorlar. Bu sonuçlar üzerine araştırmacı bir karara varıyor; "ilk camın kırılmasına ya da çevreyi kirleten ilk duvar yazısına izin vermemek gerek. Aksi halde kötü gidişatı engelleyemeyiz." İşte özet olarak kırık cam teorisi bundan ibarettir.

Benzer şekilde başarılı çalışmaları ile beğeni toplamış olanNew York Valisi Guiliani’ye “Olumsuzluklarla mücadeleyi nasıl başardınız?” sorusuna Guiliani’nin cevabı: “Metruk bir bina düşünün. Binanın camlarından biri bile kırık olsa, o camı hemen tamir ettirmezseniz, çok kısa sürede, oradan geçen herkes bir taş atıp, binanın tüm camlarını kırar. Ben ilk cam kırıldığında hemen tamir ettirdim. Bir elektrik direğinin dibine ya da bir binanın köşesine, biri bir torba çöp bıraksın. O çöpü hemen oradan kaldırmazsanız, her geçen çöpünü oraya bırakır ve çok kısa bir sürede dağlar gibi çöp birikir. Ben ilk konan çöp torbasını kaldırttım.”

Burada önemli olan bu teorinin bizim için oldukça büyük önemi bulunmaktadır. Çünkü bu teorinin uygulamalarını ülkemizin her köşesinde sıklıkla görüyoruz. Uygulama olarak harabe halindeki arabalar ya da metruk binalar olarak değerlendirmeyin. Mesela başımıza musallat olan terör olayı bile bu teori ile çok rahat bir şekilde açıklanabilir. Bilenler bilir. Zamanında “üç beş çapulcu” diye hitap edilenler ile bugün resmen hükümetin defalarca pazarlık masasına oturduğunu öğreniyoruz. Özellikle MİT müsteşarının internetteki konuşmalarını dinleyince ne diyeceğimizi bilemiyoruz. Zamanın gerekli tedbirler alınsaydı ve basite alınmasaydı bu gün bunlar olmayacaktı. Hükümetin PKK ile pazarlıkları bizim için büyük bir utanç vesilesidir. Daha da önemlisi “Terör örgütü ile pazarlık yaptığımız söyleyenler eğer bunu ispatlamazlarsa şerefsizdirler” diyen yöneticilerin ne diyeceklerini gerçekten merak ediyoruz.

Her neyse bu sonuçta bizim konumuz değil. Ama yeri geldiği için de değinmeden edemedik. Ülkemizdeki yolsuzluk ve hırsızlık miktarı dünya sıralamasına bakıldığına ilk beşin içerisinde yer alıyoruz. Devlet olarak ilk yolsuzluklar ve hırsızlıklar yapıldığında ciddi olarak engelleyebilseydik günümüzde bu derece yoğun yolsuzluklar olmayabilirdi.

Şunu unutmamak gerekiyor ki, görülen ilk kırık cam, dökülen ilk çöp, atılan ilk kutu, ya da ihmal edilen küçük bir iş sonunda bunların başkaları içinde yapması için bir gerekçe oluşturmaktadır. Bu gerekçeyi oluşturduğumuz için gerçekten yapılan her sorumsuzluğun üzerimize bir vebal olarak geleceğini unutmamak gerekiyor. Çünkü yapılan her hata bunun zaman içerisinde alışkanlığa dönüşmesine neden olabilmektedir. Olumsuz bir hareketin alışkanlığa dönüşmesi ise hem kişiler için hem de ülkeler için çözümü imkânsız olaylara neden olabilir. Sonuçta hem ülkeler hem de insanlar ciddi olarak zarar görürler.

Bir yerin çöplük olma süreci önce tek bir çöp parçasının oraya atılması ile başlıyor. Eğer, çevreden tepki gelmez ve oraya atılan çöp hemen kaldırılmazsa oradan geçenler o bölgede düzeni sağlayan bir otorite olmadığını düşünüyor ve çöp atmaya devam ediyorlar. Zaman içerisinde ise orası gerçekten bir çöplüğe dönüşüyor. İşe her zaman ilk atılan çöpten, ilk kırılan camdan ve yapılan ilk yanlış adımdan başlamak gerekiyor.

UYARI: Çok uzun metinler, küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2008 Memleket | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0332 352 16 16 | Faks : 0332 352 11 66 | Haber Scripti: CM Bilişim