• BIST 102.590
  • Altın 275,888
  • Dolar 5,7303
  • Euro 6,3067
  • Konya 11 °C
  • Özlem Albayrak, Hilal Kaplan ve Ersoy Dede birbirine girdi!
  • Yerdeki ve gökteki teknoloji buluşması başlıyor
  • FETÖ'nün yurt dışındaki üye sayısı belli oldu
  • Özlem Albayrak, Hilal Kaplan ve Ersoy Dede birbirine girdi!
  • Yerdeki ve gökteki teknoloji buluşması başlıyor
  • FETÖ'nün yurt dışındaki üye sayısı belli oldu

Keşmir sorunu devam ediyor

Mesut Ceran

Keşmir sorunu yaklaşık beş ay sonra yeniden gündemde yankılanmaya başladı. Buna sebep olan ise Hindistan tarafı. Aslında Başbakan Narendra Modi’nin Cammu-Keşmir kararı sürpriz değildi. Anayasa’nın 370. maddesini iptal etmek Modi’nin seçim kampanyasındaki manifestosunun bir parçasıydı. Ama neden şimdi?

Keşmir’in bir “iç mesele” olarak görüldüğü Hindistan tarafında, hamleye ilişkin diğer faktörler ise yaklaşan Bağımsızlık Günü ve beklenen düzeyde seyretmeyen Hint ekonomisi olarak gösterilebilir.

Zamanlama konusundaki belirleyici faktörlerden ilki, Pakistan Başbakanı İmran Han’ın Temmuz sonunda gerçekleştirdiği üç günlük ABD ziyaretinin en önemli amaçlarından birinin de Keşmir konusunda Amerikan desteğini kazanabilmek olmasıydı. Söz konusu temaslar sırasında ABD Başkanı Donald Trump’ın ileri sürdüğü arabuluculuk iddiası epey ses getirmişti. Modi’nin Keşmir konusunda kendisine arabuluculuk teklifinde bulunduğunu söyleyen Trump, hiç vakit kaybedilmeden Hint yetkililer ve medya tarafından yalanlanmıştı. Gerçek şu ki sözü edilen İmran Han ziyareti sırasında Trump’ın arabuluculuk görevini üstlenme olasılığının gündeme gelmiş olması, “Keşmir sorununun uluslararasılaşmasının fitili mi ateşleniyor” fikrini akıllara getirmişti. Ancak Keşmir’in bir “iç mesele” olarak görüldüğü Hindistan tarafında, buna kapı aralayabilecek en ufak bir adıma dahi fırsat verilmeme olasılığı çok daha güçlüydü. Dolayısıyla Modi hükümetinin söz konusu Keşmir revizyonunun zamanlaması, yukarıda aktarılan gelişmeyle paralel düşünüldüğünde, oldukça net ve güçlü bir cevap niteliğine bürünüyor.

Öte yandan Hindistan’ın Cammu-Keşmir hamlesinin zamanlamasına ilişkin diğer faktörler olarak, yaklaşan Bağımsızlık Günü’nden ve beklenen düzeyde seyretmeyen Hint ekonomisinden söz edilebilir. Nitekim Cammu-Keşmir kararının, Hindistan’ın 15 Ağustos’taki Bağımsızlık Günü kutlamaları için ya da Hint ekonomisindeki artan endişelerden kaçınmak için zamanlanmış olması da mantık çerçevesinde anlamlı görünüyor. En nihayetinde, Narendra Modi bir seçim vaadini daha yerine getirmiş ve Cammu-Keşmir’in 70 yıllık statüsünü yerle yeksan eden kararı hayata geçirmiştir. Peki, nedir bu karar ve anlama gelmektedir?

Hint anayasasının Cammu-Keşmir’i özerk kılan 370. maddesinin değişimini öngören yasa tasarısı, Pazartesi günü Parlamento’nun üst kanadı olan Rajya Sabha’da (Eyaletler Meclisi) 61 ret oyuna karşın 125 evet oyuyla, alt kanat Lok Sabha’da (Halk Meclisi) ise 70 ret oyuna karşın 370 evet oyuyla Salı günü kabul edildi. Neticede artık Hindistan’ın 29 yerine 28 eyaleti bulunuyor. Başka bir anlatımla, Cammu-Keşmir artık özerk bir Hint eyaleti değil; Cammu-Keşmir ve Ladakh olmak üzere iki ayrı “Birlik Toprağı” statüsünde. Böylelikle, Hinduların çoğunluk alanı Cammu ile Müslümanların çoğunlukta olduğu Keşmir vadisini kapsayan Cammu-Keşmir eyaletine özerklik veren 70 yıllık bir hükmü, yani Hindistan anayasasının 370. maddesini iptal eden Modi yönetimi, söz konusu eyaleti (merkezi hükümetin doğrudan kontrolü altında) iki bölgeye bölen yasa tasarısını da meclisten geçirmiş oldu. Dolayısıyla Hindistan hükümeti, kontrol ettiği bölgeyi Hindistan’ın geri kalanına kalıcı olarak dâhil etme düşüncesini de gerçekleştirmiş oldu.

Hindistan tarafınca hayata geçirilen söz konusu radikal karar kuşkusuz en başta Pakistan ve Çin’in tepkisine yol açtı. Attığı adımla “bölgede yeniden bir Hindistan-Pakistan savaşı tetiklenir mi” sorusunu akıllara getiren Hint hükümeti, özellikle Çin’e karşı oldukça sert bir uyarıda bulundu: Çin’in 8 bin kilometrekarelik kuzeybatı toprağını işgal etmiş olmasına dikkat çeken Hindistan, Keşmir’in bir “iç mesele” olduğunun altını çizdi. Bununla birlikte, başka ülkelerin içişlerine karışmayan Hindistan’ın, benzer şekilde diğer ülkelerden de aynı davranışı beklediğine vurgu yapıldı.

Yaşanan Keşmir gelişmesine kayıtsız kalmayan ve bu tür meselelere her daim duyarlı yaklaşan Türkiye ise mevcut gerilimin yeniden alevleneceğinden endişe duyduğunu belirterek tarafların rızasıyla, bölgede gerginliğin azaltılmasına yönelik katkı sağlayabileceğini ifade etti. Sıcak gelişmelere gebe bölgede neler yaşanacağını hep beraber göreceğiz.

UYARI: Çok uzun metinler, küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,Türkçe karakter kullanılmayan yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2008 Memleket | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0332 352 16 16 | Faks : 0332 352 11 66 | Haber Scripti: CM Bilişim