• BIST 82.363
  • Altın 147,033
  • Dolar 3,7764
  • Euro 4,0385
  • Konya -3 °C
  • Himmet toplantısı 'havuz' himmet parası 'tereyağı'
  • 'Akaryakıt fiyatlarındaki hızlı artışın sebebi...'
  • Raid Salah serbest bırakıldı
  • Himmet toplantısı 'havuz' himmet parası 'tereyağı'
  • 'Akaryakıt fiyatlarındaki hızlı artışın sebebi...'
  • Raid Salah serbest bırakıldı

Global Kriz ve Küçük Şirketler

Ufuk Karadavut

Hani sürekli söylenir durur: “Amerika büyük ülke, ekonomisi güçlü ülke vs.” Kimse ABD ekonomisine yan bakamazdı. Bizler için adeta yıkılması ve yıpratılması mümkün olmayan bir yapı idi. \'Kale gibi kuruluş, top atsan yıkılmaz’ denilen bankalar çökmeye başladı. Amerikan yönetimi bu bankaların en önemlilerine müdahale edip kurtararak krizden kurtarmaya çalışıyor. Daha da ilerisi kimse bu ülkenin ekonomisinin bu derece zedelenebileceğini düşünemiyordu bile. Bazı aksaklıklar olsa da bu ülke bir şekilde bunu telafi edebilirdi. Ama görünen o ki telafi edilememiş. Amerika’da ücretler saat olarak 1979 ile 2007 arasında sadece bir dolar artmış. Ama en üst dilimdeki zenginlerin geliri aynı zaman içerisinde yüzde 300 oranında artmış. Amerikan rüyasında, \'Çok çalış zengin olursun ve refaha kavuşursun\' fikri işleniyor. Buna göre kişi ev ve otomobil gibi krediler alıyor sonra bunları çalışarak ödüyordu. Ama ücretler artmayınca şimdi bu kredileri ödeyemiyor. Gelir dağılımındaki adaletsizlik, sistemi bozuyor.

Amerikan ekonomisi ve ekonominin dinamiklerini oluşturan bazı kurum ve kuruluşlar ciddi anlamda sıkıntı içindeler. Bu sıkıntılar artık geriye dönülmez bir noktaya varmış ki, bankalara devlet el koyuyor. Düzeltme için elinden geleni yapıyor. Ama 700 milyar doları bulan ve adına ‘kurtarma bütçesi’ denilen bütçe meclis tarafından reddediliyor. Bunun sonucu olarak ülkenin başkanı olan Bush krizin ülke ekonomisine zararının bir trilyon doları aştığını ve eğer bu yardım yapılmaz ise bu rakamın daha da büyüyeceğini açıklıyor. Eğer doğru ise gerçekten çok ciddi ve bir o kadarda tehlikeli durum var demektir. Bunun yansıması ülkemiz açısından ne olur yakında göreceğiz. Allahtan 10 günlük bayram tatili araya girdi de ortalık biraz sakin. Ama Avrupa ülkeleri başta olmak üzere pek çok ülkenin ekonomisi ve bankaları ciddi anlamda sıkıntı içinde kaldı. Fortis bank, HSBC, Daxia gibi bankalar ciddi anlamda sıkıntı içine girdiler. Hatta Citi bank batmamak için devletten yardım istedi. Sonuç ne olur bilinmez ama sonuçta bunun sıkıntılarını ülke olarak yaşayacağız.

Bu krizin 1929‘dan beri yaşanan en büyük kriz olduğu ifade ediliyor. Bu inşallah doğru değildir. Ama eğer doğru ise bundan ülke olarak kaçışımız olamaz. Mutlaka içinden geçeceğiz inşallah en az hasarla atlatabiliriz. 1929 krizinin sebeplerinin başında Amerika’daki küçük şirketlerin bir araya gelerek büyümelerinin sağlanmasıydı. Devlet 1890’lı yıllarda ülke içindeki küçük şirketlerin bir araya gelerek büyümelerini ve büyük şirket olmalarını destekledi. Küçük şirketlerin ortadan kalması ile ortalık büyük şirketlere kaldı. Büyük şirketlerde büyük oynadı ve kayıpta büyük oldu. Amerikanın acımasız kapitalizmi olumsuz giden ekonomik durumdan etkilenince 1929 krizi meydana geldi. Öyle ki 1929 yılına gelindiğinde Amerikan ekonomisinin %50’si üzerinde söz sahibi olan holding sayısı 200 kadardı. Bu da tek bir holdingin bile iflasının ekonomiyi sarsmaya yeteceğini gösteriyordu. Daha da vahimi bankaların sermaye esaslarını, rezerv ve kredi oranlarını belirleyen yasalar yoktu. Örneğin şirketlerin mali tablolarının güvenilirliğini sağlayan yasalar bulunmuyordu. Bu yüzden yatırımcı senedini aldığı firma hakkında yeterince bilgiye sahip olamıyordu. Yine ticari bankaları yatırım bankalarından ayıran yasalar da mevcut değildi. Bu yasasızlık nedeniyle oluşan kriz anında nelerin yapılacağı tam olarak anlaşılmadı. Ülke yönetimindeki zafiyet buna eklenince Amerikan ekonomisi bu krizden çıkmadı.

Bütün şirketleri büyütmek yerine küçük ölçekli işletmeler desteklenmiş olsaydı eminim kriz bu kadar etkili olmayacaktı.  Son yıllarda ülkemizde de yapılmaya çalışılan küçük ölçekli işletmelerin birleştirilerek büyük şirket haline gelmeleri yönündeydi. Yapılan düzenlemeler ve çıkarılan yasaların büyük kısmı küçük şirketlerin aleyhine durum gösteriyordu.  Aslında tam tersi olması gereken bu durum Amerika’da yaşanan ve bütün dünyayı saran etki ile inşallah tersine döner diye dua ediyoruz. Küçük ölçekli işletmelerin mutlaka desteklenmesi ve geliştirilmesi gereklidir. Eğer bu işletmeler güçlü olursa dış dünyada ne kadar kriz olursa olsun en az zararla atlatabiliriz.  Bunun içinde en başta kararlı olmak ve buna yönelik düzenlemelerin yapılması gereklidir. Ne tür düzenlemelerin yapılacağını ise işin uzmanları daha iyi bilir.

UYARI: Çok uzun metinler, küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorumlar
selami uzun
03 Ekim 2008 Cuma 02:24
uzman
"Ne tür düzenlemelerin yapılacağını ise işin uzmanları daha iyi bilir." yazınızın her satırını dikkatle okudum, gazete haberlerini iyi okuyup harmanladığınız kanısına vardım. son cümleniz ise son noktayı koyuyor, zaten.. o zaman bırakın işin uzmanları yazsın bu yazılar.. yine de tebrikler..
88.230.152.207
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2008 Memleket | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0332 352 16 16 | Faks : 0332 352 11 66 | Haber Scripti: CM Bilişim