• BIST 106.239
  • Altın 161,321
  • Dolar 3,8713
  • Euro 4,5671
  • Konya 14 °C
  • İkinci el araçta "kilometre" oyununa son
  • FETÖ şüphelisi örgüt tarafından "tehdit" edilmiş
  • "Adil Öksüz 2009'da örgüt için benden para istedi"
  • İkinci el araçta "kilometre" oyununa son
  • FETÖ şüphelisi örgüt tarafından "tehdit" edilmiş
  • "Adil Öksüz 2009'da örgüt için benden para istedi"

Çölyak hastalığında beslenme

Ayşe Duran

( GLUTEN ENTEROPATİSİ)

Çölyak ülkemizde 100 kişiden 1 kişide görülen, çevresel ve genetik faktörlerin etkileşimi ile ortaya çıkan, ince barsak mukozasının tutulumu ile karakterize olan, duyarlı kişilerde gluten içeren besinlerin alımından sonra glutenin bir parçası olan gliadine intolerans nedeniyle oluşan, bu yüzden ‘’glutene duyarlı enteropati’’ olarak da adlandırılan bir malabsorpsiyon sendromudur.

Çölyağın ortaya çıkması için; kalıtımsal olarak geni taşımak ve gluten içeren besinlerden birini veya birkaçını tüketmek gerekmektedir.

Hastalığın Nedeni Nedir?

  • Gluten içeren gıdalar alındığı zaman, gliadini hidrolize eden bir peptidazın ince barsak mukozası hücrelerinin zarlarında eksikliği sonucunda, uzun zincirli peptidler dipeptit ve amino asitlere parçalanamadığı için mukozada toksik peptidlerin birikmesidir. 

Gluten İçeren ve Dikkat Edilmesi Gereken Ürünler Nelerdir?

  • Buğday, arpa, çavdar, yulaf ve bunlardan yapılan her türlü yiyecek, içecek
  • Un, bulgur, irmik, makarna, şehriye, kuskus, kepek
  • Galeta unu
  • Malt içecekler
  • Hazır çorbalar
  • Hazır salça, konserve ve tüm hazır gıdalar
  • Gluten içeren çikolata, sakızlar, sirke, ketçap, mayonez, soslar ve her türlü gıda
  • Kozmetik ürünler, şampuan, ev temizleme ürünleri, makyaj malzemeleri, kremlere de dikkat edilmesi gerekir

Çölyak Hastası Olduğumu Nasıl Anlarım?

  • Yaşa göre ciddi ağırlık kaybı
  • Karın bölgesinde öne doğru şişkinlik
  • Bulantı
  • Kusma
  • Karın ağrısı
  • Halsizlik
  • İshal
  • Anemi
  • Prefiral ödem
  • Mide, barsak ve yemek borusunda tümör
  • Büyüme geriliği
  • Tetani ( kaslarda ani ve aşırı kasılmalar, kramp ve spazm)
  • Romatizma
  • Artrit
  • Eklem ağrıları
  • Gece körlüğü
  • Konsantrasyon eksikliği, hafıza zayıflığı, huzursuzluk
  • Anksiyete bozuklukları
  • İnfertilite(kısırlık)
  • Steatore ( yağlı dışkı)
  • Rikets ( raşitizm)
  • Hipoprotromninemia ( kan pıhtılaşma sorunu)
  • Diş mine defektleri ve dş çürükleri
  • Aftöz
  • Karaciğer hastalıkları
  • Parmakların çomaklaşması
  • A. D, E, K, B12 vitaminlerinde eksiklik

Diyet Tedavisi Nasıl Olmalı?

 

  • Çölyak hastalığının tedavisinde önerilen glutensiz diyettir. Bu diyet sadece yenilen besinlere dikkat edilerek yapılmalıdır. Çölyak hastalığı ancak diyetle kontrol altına alınabilir.
  • Diyetisyene danışarak beslenme stili planlanmalı ve bu konuda kişi bilinçlendirilmeli.
  • Özellikle çevrenin çölyak hastası kişiye karşı duyarlı ve anlayışlı olması lazım. Çevrede ki kişilerinde bu konu hakkında eğitilmesi ve bilinçlendirilmesi gerekir.
  • Yaşam tarzı değiştirilmeli.
  • Gluten içeren besinler yaşamdan çıkartılmalı. Bunlar; buğday, arpa, çavdar ve bunları içeren tüm gıdalar.
  • Marketten ürün alırken içeriği çok iyi okunmalıdır
  • Eczaneden alınan ürünler doktora danışılmadan alınmamalıdır
  • Başlangıçta süt ve süt ürünleri 2 ay kadar kullanılmamalıdır. Çünkü bazı hastalarda lakoz intoleransı gelişebilir. Keçi sütü ve ürünleri kullanmakta bir sıkıntı yoktur.
  • Mutfakta gluten içeren ve içermeyen gıdalar ayrı yerlerde saklanmalıdır. Gluten içeren besinlerle kullanılan çatal, kaşık, doğrama tahtası, tost makinası gibi mutfak araç ve gereçlerinin tümü ayrılmalı ve glutensiz besinler hazırlanırken kullanılmamalıdır.

 

Gluten İçermeyen Sağlıklı Gıdalar Nelerdir?

  • Mısır, pirinç, patates, kurubaklagil, gluteni ayrılmış buğday nişastası, kestane unu, nohut unu, soya unu, üzüm çekirdeği unu
  • Yumurta, bal, glutensiz reçel
  • Deniz ürünleri  ( una batırılmadan pişirilmiş)
  • Tüm sebze ve meyveler
  • İşlenmemiş kabuklu yemişler
  • Kümes ve büyükbaş hayvanlar
  • Tüm katı, sıvı yağ çeşitleri
  • Toz şeker, pudra şekeri gibi şekerler 
UYARI: Çok uzun metinler, küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2008 Memleket | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0332 352 16 16 | Faks : 0332 352 11 66 | Haber Scripti: CM Bilişim